Zakup nieruchomości to proces, który wiąże się z wieloma formalnościami. Jedną z nich jest podpisanie aktu notarialnego – dokumentu, który przenosi własność lokalu, domu lub działki. Wokół tego etapu pojawia się często pytanie: kto powinien załatwić notariusza – sprzedający czy kupujący? W tym artykule rozwiewamy wszelkie wątpliwości i podpowiadamy, jak podejść do tej kwestii, by uniknąć nieporozumień.

Po co jest potrzebny notariusz przy sprzedaży nieruchomości?

Zacznijmy od podstaw. Notariusz to osoba zaufania publicznego, która pełni funkcję niezależnego pośrednika pomiędzy stronami transakcji. Jego zadaniem jest sporządzenie aktu notarialnego – dokumentu potwierdzającego przeniesienie własności. Bez takiego aktu sprzedaż mieszkania, domu czy działki nie ma mocy prawnej.

Notariusz nie reprezentuje jednej strony – nie działa ani w imieniu kupującego, ani sprzedającego. Jego rola polega na zapewnieniu bezpieczeństwa i zgodności z prawem całej procedury. Dlatego wybór notariusza nie powinien być traktowany jak przywilej jednej ze stron, lecz jako wspólna decyzja, uwzględniająca wygodę, doświadczenie i dostępność konkretnej kancelarii.

Co więcej, notariusz nie tylko sporządza akt notarialny, ale również weryfikuje tożsamość stron, sprawdza stan prawny nieruchomości, kontroluje dokumenty i dopilnowuje, aby wszystkie zapisy umowy były zgodne z obowiązującym prawem. Dzięki temu zarówno kupujący, jak i sprzedający mogą mieć pewność, że transakcja została przeprowadzona prawidłowo, a żadna ze stron nie zostanie narażona na straty finansowe czy ryzyko prawne. To dlatego udział notariusza w sprzedaży nieruchomości nie jest formalnością, ale gwarancją bezpieczeństwa całego procesu.

Skup nieruchomości Sopot – Chcesz sprzedać nieruchomość w Sopocie? Skontaktuj się z nami i poznaj wycenę w 24h.

Czy przepisy jasno określają, kto wybiera notariusza?

W polskim prawie nie ma zapisu, który jednoznacznie wskazywałby, kto załatwia notariusza – sprzedający czy kupujący. Nie istnieje przepis, który nakładałby taki obowiązek na jedną konkretną stronę transakcji. Oznacza to, że wybór notariusza powinien być kwestią wspólnego uzgodnienia, podobnie jak wiele innych elementów towarzyszących sprzedaży nieruchomości.

W praktyce często przyjmuje się, że to kupujący wybiera kancelarię notarialną, ponieważ:

• ponosi większość kosztów transakcji (w tym taksę notarialną i podatek PCC),
• zależy mu na bezpieczeństwie inwestycji, dlatego chce mieć wpływ na wybór kancelarii,
• może korzystać z usług notariusza poleconego przez bank (np. przy kredycie hipotecznym),
• chce sprawnie sfinalizować zakup, współpracując z kancelarią, która zna jego sytuację.

Nie oznacza to jednak, że sprzedający nie ma nic do powiedzenia. Jeśli:

• ma zaufanego notariusza z wcześniejszych transakcji,
• zależy mu na kancelarii w określonej lokalizacji,
• chce zaproponować inny termin lub formę podpisania aktu,

Również może zaproponować konkretną kancelarię. Finalna decyzja powinna być oparta na wzajemnym porozumieniu, przy założeniu, że obie strony czują się bezpiecznie i komfortowo.

Zwyczaj rynkowy – notariusz po stronie kupującego

W zdecydowanej większości transakcji to kupujący wybiera notariusza. Wynika to głównie z faktu, że to właśnie on ponosi koszt taksy notarialnej, czyli wynagrodzenia notariusza. Skoro kupujący płaci, ma też naturalne prawo, by wskazać kancelarię, w której chce sfinalizować transakcję.

Taka praktyka jest powszechnie akceptowana na rynku i rzadko budzi zastrzeżenia – pod warunkiem, że kancelaria jest rzetelna, terminowa i profesjonalna. W przypadku droższych nieruchomości lub bardziej skomplikowanych transakcji (np. z kredytem hipotecznym), kupujący może chcieć współpracować z notariuszem, który już zna tego typu procedury i działa szybko.

Jednak warto pamiętać, że jeśli sprzedający ma istotne powody, by zaproponować własnego notariusza – np. ze względu na lokalizację kancelarii, doświadczenie lub wcześniejsze relacje – nic nie stoi na przeszkodzie, by taką propozycję złożyć. Finalnie obie strony muszą się po prostu na to zgodzić.

Skup nieruchomości Gdynia – bezpiecznie, szybko, z gotówką i pełnym wsparciem formalnym.

Kto płaci za notariusza – kupujący czy sprzedający?

To kolejna kwestia, która może budzić wątpliwości. Koszt usługi notarialnej obejmuje m.in. sporządzenie aktu, opłaty sądowe oraz podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC). Standardowo, zgodnie z utartym zwyczajem, większość tych opłat ponosi kupujący.

Zgodnie z przepisami:

• kupujący płaci podatek PCC (2% od wartości rynkowej nieruchomości),
• kupujący pokrywa koszt wpisu do księgi wieczystej,
• kupujący płaci taksę notarialną i opłaty związane z aktem notarialnym.

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by strony umówiły się inaczej – np. podzieliły koszty po równo lub ustaliły, że część pokryje sprzedający. Takie sytuacje zdarzają się najczęściej w przypadku transakcji, gdzie druga strona zgodziła się np. na szybszy termin lub lepsze warunki zakupu. Wszystko zależy od negocjacji.

Dlaczego warto ustalić notariusza na wczesnym etapie?

Choć może się wydawać, że wybór notariusza to sprawa techniczna, w praktyce warto podjąć tę decyzję jak najwcześniej – najlepiej już na etapie podpisywania umowy przedwstępnej. Umożliwi to sprawne zaplanowanie całej procedury, w tym przygotowanie wymaganych dokumentów, ustalenie kosztów i zarezerwowanie dogodnego terminu.

W sytuacji, gdy obie strony mają własne propozycje kancelarii, dobrym rozwiązaniem może być porównanie opinii, dostępności terminów i kosztów. Profesjonalne biuro nieruchomości, takie jak DOMO Nieruchomości, może również zaproponować sprawdzonych, rzetelnych notariuszy, z którymi współpracuje od lat. To ogromna zaleta, bo pozwala oszczędzić czas, uniknąć nieporozumień i przyspieszyć cały proces.

Podsumowanie

Choć przepisy nie regulują jednoznacznie, kto załatwia notariusza – kupujący czy sprzedający, to w praktyce najczęściej robi to kupujący, ponieważ ponosi główne koszty związane z transakcją. Mimo to, wybór kancelarii notarialnej powinien być wspólną decyzją obu stron, opartą na zaufaniu, dostępności oraz profesjonalizmie wybranego notariusza.

Warto o tym rozmawiać już na etapie negocjacji, aby uniknąć nieporozumień i zyskać pewność, że cały proces przebiegnie sprawnie i zgodnie z prawem. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja transakcja zostanie przeprowadzona bez stresu i z pełnym wsparciem – skorzystaj z pomocy doświadczonych doradców.

DOMO Nieruchomości oferuje kompleksową obsługę sprzedaży i zakupu nieruchomości – od przygotowania oferty, przez negocjacje, aż po finalizację umowy u notariusza. Skontaktuj się z nami, aby umówić bezpłatne spotkanie i przekonać się, jak wygląda profesjonalna współpraca z biurem nieruchomości w Gdańsku.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy kupujący musi iść do notariusza wskazanego przez sprzedającego?
Nie, wybór notariusza to kwestia uzgodnienia między stronami. Kupujący nie ma obowiązku akceptowania kancelarii, której nie zna lub do której nie ma zaufania.

Co, jeśli strony nie mogą się dogadać co do notariusza?
W takiej sytuacji warto poszukać kancelarii neutralnej lub skorzystać z pomocy biura nieruchomości, które może zaproponować sprawdzonych specjalistów.

Czy można podzielić koszty notariusza po połowie?
Tak, jeśli obie strony wyrażą na to zgodę. Podział kosztów można określić w umowie przedwstępnej lub przy akcie notarialnym.

Ile wynosi taksa notarialna przy sprzedaży mieszkania?
Wysokość taksy zależy od wartości nieruchomości i jest regulowana przepisami. Maksymalna stawka to około 10 000 zł, ale zwykle jest znacznie niższa – notariusz może udzielić zniżki.